پیشینه تاریخی و فرهنگی شهرستان تبریز
تبریز مرکز آذربایجان شرقی، از کهن ترین شهرهای تاریخ ایران زمین است که پیشینه اش در هاله ای از ابهام مستور می باشد. آثار مکشوفه این شهر، حکایت از تاریخ دیر پا و پر بار فرهنگی داشته و تقریباً به 3 تا 4 هزار سال قبل می رسد.
از نظر فرهنگی تبریز دارای تاریخی پربار و درخشان می باشد، شاهد بر این مدعا وجود دانشگاه جامع ربع رشیدی به عنوان اولین دانشگاه کشور در سال 690 هجری در شهر می باشد، که بزرگانی را تحویل جامعه اسلامی و علمی آن زمان داده است.
از مشاهیر تبریز می توان، میرزا حسن رشدیه(بانی مدارس نوین) ابوالحسن خان اقبال آذر ( استاد آواز) میرزا طاهر خوشنویس ( استاد خط)، پروین اعتصامی ( شاعره)، سید محمد حسین شهریار ( شاعر) ، میرزا علی ثقه الاسلام و شیخ محمد خیابانی، ستار خان و باقر خان ( مبارزان علیه استبداد و استکبار) و سایر دانشمندان و بزرگان را نام برد.
تبریز بارها در اثر لشکر کشی های بیگانگان از بین رفته و با اراده مردم بلند همتش، حیات خود را از سر گرفته است. این دیار قبل از اسلام خصوصاً در زمان ساسانیان از مراکز مهم نظامی و دفاعی به شمار می رفت و بعد از ظهور اسلام در دوره روادیان، سلجوقیان، ایلخانان، جلایران، ترکمانان، صفویان، پایتخت رسمی ایران و در دوره قاجار ولیعهد نشین بوده و در این دروه تبریز پرچمدار نهضت مشروطه ایران بوده است.
تبریز مهد علم و مدنیت، پیشگام و طلایه دار اولین ها بوده ، از آن جمله می توان از تشکل اولین انجمن ایالتی در سال 1285 شمسی، ایجاد سیستم های مدیریت شهری مثل شهرداری (بلدیه سابق) توسط قاسم خان والی، پایه گذاری اولین انجمن ادبی در سال 1279 شمسی و تأسیس اولین مدرسه نوین توسط حاج میرزا حسن رشدیه به سال 1268 شمسی نام برد. شهر تبریز با تاریخی سرشار از افتخار و سربلندی در مقابل متجاوزان و قهر طبیعت همواره راست قامت بوده و افتخارات زیادی را در گسترة تاریخ کسب کرده است